COP31 Liderler Zirvesi’nde Enerji Öne Çıktı, Su Güvenliği Geri Planda Kaldı
14 11 2026
Dursun Yıldız
SPD Başkanı
Antalya’da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi, küresel iklim politikalarında yeni taahhütlerin yanı sıra daha çok mevcut hedeflerin uygulanmasına, enerji dönüşümüne, iklim finansmanına ve ekonomik dayanıklılığa odaklandı.
Zirvede öne çıkan en önemli girişimlerden biri, 2035 yılına kadar küresel enerji tüketiminde elektriğin payını %35’e yükseltmeyi amaçlayan 35-by-35 Global Electrification Pledge oldu. İklim finansmanının artırılması, temiz enerji yatırımlarının hızlandırılması ve iklim değişikliğine uyum kapasitesinin güçlendirilmesi de liderlerin gündeminde yer aldı.
Bununla birlikte, fosil yakıtlardan çıkışın takvimi, gelişmekte olan ülkelere sağlanacak finansmanın kapsamı ve mevcut iklim taahhütlerinin uygulanması konularında liderler zirvesinde önemli görüş ayrılıkları devam etti.Bir anlaşma çıkmadı.
COP31 Antalya Liderler Zirvesi’nin en önemli sonucu, iklim değişikliğiyle mücadelede yeni hedefler açıklamaktan çok, mevcut taahhütlerin uygulanmasına, enerji dönüşümüne ve iklim finansmanına ağırlık verilmesi oldu.
Liderler Zirvesi’nin ortaya koyduğu siyasi iradenin somut sonuçlara dönüşüp dönüşmeyeceği, COP31’in 20 Kasım’da tamamlanması beklenen müzakereleri sonucunda daha açık biçimde görülecektir.
Enerji Tamam Ancak Su Güvenliği Neden Geri Planda Kaldı?
Karbon bazlı enerji üretim tesislerinin ve genel olarak kullanılan fosil enerjinin sera gazı salımındaki etkisi ve oranı büyük. Bu nedenle mitigation (azaltma ) için alınacak önlemlerde enerji sektörüne önem verilmesi gerekiyor. Ancak bu yaklaşımın iklim değişikliğine adaptasyon önlemlerini ve su güvenliğini geri plana itmemesi gerekir.
Su Politikaları Derneği, COP31 Liderler Zirvesi’nde enerji dönüşümü ve iklim finansmanına verilen siyasi önemin, Water Security (Su Güvenliği) konusunda aynı ölçüde ortaya konulamadığını değerlendirmektedir.
İklim değişikliğinin etkileri büyük ölçüde su döngüsü üzerinden ortaya çıkmaktadır. Kuraklıkların şiddetlenmesi, taşkın risklerinin artması, buzulların erimesi, su kalitesinin bozulması ve suya erişimde yaşanan eşitsizlikler, iklim krizinin doğrudan sonuçlarıdır.
Buna rağmen Liderler Zirvesi’nde su güvenliğine yönelik bağımsız, ölçülebilir ve finansman mekanizmalarıyla desteklenen kapsamlı bir küresel uygulama programı açıklanmamıştır.
Bu eksiklik, iklim politikalarında enerji dönüşümü ile su güvenliği arasında giderek belirginleşen öncelik farklılığını ortaya koymaktadır.
İklim Hedeflerine Su Güvenliği Sağlanmadan Ulaşılamaz
Enerji dönüşümü iklim değişikliğiyle mücadele açısından zorunludur. Ancak enerji, tarım, gıda güvenliği, ekosistemlerin korunması ve ekonomik kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesi de sürdürülebilir su yönetimine bağlıdır.
Bu nedenle iklim politikalarında yalnızca emisyon azaltımına odaklanılması yeterli değildir. Su–Enerji–Gıda–Ekosistemler Bağı (WEFE Nexus) yaklaşımı, iklim değişikliğine uyum ve sürdürülebilir kalkınma politikalarının temel araçlarından biri olarak değerlendirilmelidir.
Özellikle sınıraşan nehir havzalarında iklim değişikliğinin neden olduğu hidrolojik belirsizlikler, su güvenliğinin yalnızca ulusal değil, bölgesel işbirliği ve barış açısından da stratejik önem taşıdığını göstermektedir.
Su Politikaları Derneği’nin Çağrısı
Su Politikaları Derneği, COP31’in bir Implementation COP (Uygulama COP’u) olarak başarıya ulaşabilmesi için aşağıdaki hususların önceliklendirilmesi gerektiğini savunmaktadır:
- Water Security, küresel iklim uyum politikalarının bağımsız ve temel bir uygulama alanı olarak tanımlanmalıdır.
- Climate Adaptation Finance (İklim Uyum Finansmanı) kapsamında su altyapısı, kuraklık ve taşkın yönetimi, su verimliliği ve ekosistemlerin korunmasına ayrılan kaynaklar artırılmalıdır.
- Transboundary Water Cooperation (Sınıraşan Su İşbirliği), iklim değişikliğine uyumun ve bölgesel istikrarın temel unsurlarından biri olarak desteklenmelidir.
- Water Justice (Su Adaleti), Climate Justice (İklim Adaleti) ve Environmental Justice (Çevre Adaleti) ilkeleri birlikte ele alınmalıdır.
- Su güvenliğine ilişkin hedefler, ölçülebilir göstergeler, uygulama takvimleri ve izleme mekanizmalarıyla desteklenmelidir.
Enerji Dönüşümü Kadar Su Güvenliği de Öncelikli Olmalıdır
COP31 Liderler Zirvesi, enerji dönüşümünün küresel iklim gündemindeki ağırlığını bir kez daha ortaya koymuştur. Ancak iklim krizinin toplumlar, ekonomiler ve ekosistemler üzerindeki en önemli etkilerinin su üzerinden gerçekleştiği gerçeği, aynı düzeyde siyasi önceliğe dönüştürülememiştir.
Su Politikaları Derneği’ne göre, su güvenliğini iklim politikalarının merkezine yerleştirmeyen bir uygulama yaklaşımı eksik kalacaktır.
COP31’in gerçek başarısı yalnızca enerji dönüşümünde atılacak adımlarla değil, su güvenliği, iklim adaleti ve ekosistem dayanıklılığı alanlarında ortaya koyacağı somut uygulama kararlarıyla da ölçülmelidir.
Su güvenliği olmadan iklim güvenliği sağlanamaz.
Su Politikaları Derneği (SPD)
Hydropolitics Association – Türkiye
