Liderler Zirvesinde emisyon azaltımı politikalarına, iklim değişikliğine uyum (adaptation) politikalarından daha fazla siyasi öncelik verildi.
Dursun Yıldız
SPD Başkanı
14 Kasım 2026
COP31 Liderler Zirvesi’nde elektrifikasyon, temiz enerji yatırımları ve enerji dönüşümünün öne çıkarılması, esas olarak sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik bir yaklaşımı yansıtmaktadır.
Dört üst düzey yuvarlak masa toplantısından ikisi temiz enerji dönüşümü ve yeşil sanayi yatırımlarıyla, biri Paris Anlaşması’nın uygulanması ve finansmanla, biri de kentsel dayanıklılık ve iklim uyumuyla ilgiliydi. Ayrıca erken uyarı sistemleri ve iklim dirençliliği üzerine özel etkinlikler düzenlendi.
Mitigation, gelecekteki iklim değişikliğinin şiddetini sınırlandırmayı amaçlar; Adaptation ise bugün yaşanan kuraklık, taşkın, su kıtlığı ve ekosistem bozulması gibi sorunlarla mücadele edilmesini sağlar.
Örneğin 2035 yılına kadar elektrifikasyonun artırılması uzun vadede iklim risklerini azaltabilir. Ancak bugün su sıkıntısı yaşayan bir havzada bu hedef tek başına su güvenliğini sağlamaz. Bunun için su tahsisinin yeniden düzenlenmesi, sulama verimliliğinin artırılması, kuraklık planlarının uygulanması ve su altyapısının güçlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle Mitigation’da elde edilen ilerleme, Adaptation alanındaki uygulama açığını telafi edemez.
COP31 Liderler Zirvesi’nde enerji dönüşümü ve elektrifikasyonun öne çıkması, küresel iklim politikalarında Mitigation yaklaşımının siyasi görünürlüğünü koruduğunu göstermektedir. Ancak iklim değişikliğinin mevcut ve giderek ağırlaşan etkileri karşısında Adaptation politikalarının da aynı düzeyde somut hedefler, finansman mekanizmaları ve uygulama taahhütleriyle desteklenmesi gerekmektedir.
COP zirvelerinde genellikle görüldüğü gibi teknik olarak yapılabilecek bir şeyin olması veya teknik bir başlığın öne çıkarılması , o dönüşümün sosyal olarak adil olduğu anlamına gelmiyor.
Bu nedenle özellikle Water Security (Su Güvenliği), Drought Resilience (Kuraklığa Dayanıklılık), Flood Risk Management (Taşkın Risk Yönetimi) ve Transboundary Water Cooperation (Sınıraşan Su İşbirliği) konularının iklim uyum politikalarının merkezine yerleştirilmesi zorunludur.
Sonuç olarak: COP31’in ilk günleri ve Liderler Zirvesi, Mitigation’ın siyasi görünürlük açısından daha güçlü olduğunu düşündürmektedir. Ancak gerçek öncelik dengesini değerlendirmek için 20 Kasım’da tamamlanacak müzakerelerin sonuçlarına, özellikle Adaptation Finance (Uyum Finansmanı), Global Goal on Adaptation (Küresel Uyum Hedefi) ve uygulama kararlarına bakmak gerekir.
COP31’de enerji dönüşümünün hızlandırılması kadar, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki mevcut etkilerine uyum sağlanması da somut ve ölçülebilir bir küresel öncelik haline getirilmelidir.”