Antalya’da 9 Kasım 2026’da başlayan COP31’in ilk üç gününde su konusu; iklim değişikliğine uyum, sanitasyon, atıksu yönetimi, kuraklık, taşkın, tarımsal su verimliliği, iklim finansmanı, barış ve enerji dönüşümü çerçevesinde gündeme geldi.
COP31’in ilk iki gününde suyun iklim değişikliğinden etkilenen sektörler açısından önemi ortaya konulmuştur. Ancak su güvenliğinin ağırlıklı olarak sektörel sorunlar üzerinden ele alınması, bütüncül su yönetimi yaklaşımının yeterince görünür olmaması sonucunu doğurmaktadır.
İlk iki günde daha çok su ve sanitasyon altyapısının iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı üzerinde durulurken, üçüncü gün suyun barış, güvenlik, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir kalkınmayla ilişkisi öne çıktı.
Suyla ilgili öne çıkan konular
Water for Climate Pavilion (İklim için Su Pavyonu) su ve iklim konusunun en fazla ele alındığı pavilyon oldu. SIWI desteği ile hazırlanan bu programda 9–10 Kasım tarihlerinde suyla ilgili Su ve sağlık güvenliği, İklime dayanıklı sanitasyon, Atıksu ve metan emisyonları, Su ve iklim finansmanı, Kuraklık ve taşkın yönetimi, Altyapı dayanıklılığı ele alındı. Bunlara ek olarak tarımsal su verimliliği, iklime dayanıklı gıda sistemleri ve enerji dönüşümü gibi suyla dolaylı bağlantılı konular da gündemdeydi.
İlk üç günde öne çıkan su konuları
1. Su ve sağlık güvenliği: Sağlık tesislerinde güvenilir su temini, sanitasyon hizmetleri ve iklim dayanıklılığı ele alındı.
2. Atıksu yönetimi ve emisyon azaltımı: Atıksu kaynaklı metan emisyonlarının azaltılması, enerji geri kazanımı ve döngüsel ekonomi uygulamaları gündeme geldi.
3. Kuraklık, taşkın ve iklim uyumu: Su kıtlığı ve aşırı yağışların birlikte yönetilmesi, su altyapısının iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması değerlendirildi.
4. Su, tarım ve gıda güvenliği: Tarımsal su verimliliği, iklime dayanıklı üretim ve su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ele alındı.
5. Su ve iklim finansmanı: Ulusal iklim planlarında su ve sanitasyon yatırımlarına kaynak ayrılması ve finansmanın somut uygulamalara dönüştürülmesi üzerinde duruldu.
6. Su, barış ve uluslararası işbirliği: Üçüncü günün önemli başlıklarından biri su güvenliğinin barış, bölgesel istikrar ve ülkeler arası işbirliğiyle ilişkisiydi.
7. Su, enerji dönüşümü ve döngüsel ekonomi: Hidrojen ve yeşil çelik üretiminin su ihtiyacı, nehir kirliliğinin azaltılması ve su kaynaklarının korunması gündeme geldi.
Su Politikaları Derneği’nin değerlendirmesi
COP31’in ilk üç günü, suyun iklim değişikliğinden etkilenen hemen bütün sektörlerle doğrudan ilişkili olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.
Ancak su konusunun farklı sektörler altında parçalı biçimde ele alınması, bütüncül su güvenliği politikalarının geliştirilmesi açısından önemli bir eksiklik oluşturmaktadır.
Su Politikaları Derneği’ne göre özellikle üç konu daha güçlü biçimde ele alınmalıdır:
Su Güvenliği: Su kaynaklarının havza ölçeğinde sürdürülebilir yönetimi, su tahsisi, ekosistem ihtiyaçları ve iklim değişikliğinin su arzına etkileri bütüncül biçimde değerlendirilmelidir.
Su Adaleti: İklim değişikliğinin suya erişimde yarattığı eşitsizlikler, İklim Adaleti politikalarının temel bileşenlerinden biri olmalıdır.
Sınıraşan Su İşbirliği: İklim değişikliğinin ortak su havzalarındaki etkilerine karşı veri paylaşımı, ortak planlama ve bölgesel işbirliği mekanizmaları güçlendirilmelidir.
SPD’nin temel politika çağrısı
Su Politikaları Derneği, COP31’in uygulama odaklı yaklaşımının su güvenliği alanında da somut sonuçlar üretmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Bu kapsamda su güvenliği, iklim politikalarında bağımsız ve stratejik bir öncelik olarak tanımlanmalı; Ulusal Katkı Beyanları) ve Ulusal Uyum Planları) kapsamında ölçülebilir hedeflerle desteklenmelidir. Ayrıca su adaleti, sınıraşan su işbirliği, havza bazlı iklim uyumu ve WEFE Nexus (Su–Enerji–Gıda–Ekosistemler Bağı) yaklaşımı, iklim finansmanı ve uygulama programlarıyla bütünleştirilmelidir.
COP31’in ilk üç gününde suyun iklim uyumu, sağlık, tarım ve afet yönetiminin yanı sıra barış, güvenlik ve enerji dönüşümü açısından da stratejik önemi ortaya çıkmıştır.
Bununla birlikte, su güvenliğinin farklı sektörlerin alt başlığı olmaktan çıkarılarak iklim politikalarının merkezine yerleştirilmesine ihtiyaç vardır.
Su Politikaları Derneği, COP31’in gerçek bir Implementation COP (Uygulama COP’u) olabilmesi için su güvenliği konusunda genel taahhütlerden ölçülebilir hedeflere, finansman mekanizmalarına ve somut uygulamalara geçilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.