Dursun Yıldız
SPD Başkanı
29 Ekim 2026
Dünyada artan jeopolitik gerilimler, devam eden bölgesel savaşlar ve ülkelerin savunma hazırlıklarını hızlandırması, ulusal güvenlik anlayışının yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır.
Son olarak İngiltere’de yapılan, önümüzdeki 1000 gün içerisinde olası bir savaşa hazırlıklı olunması gerektiğine ilişkin açıklamalar ve vatandaşlara evlerinde acil durumlar için su ve gıda bulundurmalarının önerilmesi, bu değişimin dikkat çekici örneklerindendir.
Bu gelişmeler, yakın gelecekte mutlaka bir savaş çıkacağı anlamına gelmemektedir. Ancak savaş ve çatışma risklerinin, enerji, su, gıda ve haberleşme altyapıları üzerindeki olası etkilerinin daha fazla önem kazandığını göstermektedir.
Artık ülkelerin güvenliği yalnızca askeri savunma kapasitelerine değil, temel yaşam hizmetlerini olağanüstü koşullarda sürdürebilme yeteneklerine de bağlıdır.
Kritik altyapılar yeni güvenlik risklerinin merkezinde
Modern toplumlarda elektrik, içme suyu, atıksu, ulaşım, haberleşme, sağlık ve gıda tedarik sistemleri birbirine bağımlı hale gelmiştir.
Bu sistemlerden birinde meydana gelebilecek ciddi bir kesinti, diğerlerini de etkileyerek geniş çaplı toplumsal ve ekonomik sorunlara yol açabilir.
Özellikle Hibrit Savaş kapsamında kritik altyapılara yönelik siber saldırılar, sabotajlar ve fiziksel müdahaleler, toplumların günlük yaşamını doğrudan tehdit edebilmektedir. Örneğin uzun süreli bir enerji kesintisi, içme suyu arıtma ve pompalama sistemlerini devre dışı bırakabilir. Su teminindeki aksama ise hastaneleri, sanayi üretimini, gıda güvenliğini ve halk sağlığını etkileyebilir.
Bu nedenle Kritik Altyapı Dayanıklılığı, ulusal güvenlik politikalarının temel bileşenlerinden biri haline gelmektedir.
Türkiye kritik altyapı dayanıklılığını artırmalıdır.
Türkiye’nin deprem, kuraklık, taşkın ve diğer doğal afetlere yönelik hazırlıkları, giderek önem kazanan savaş ve hibrit tehdit senaryolarını da kapsayacak şekilde geliştirilmelidir.
Özellikle büyükşehirlerin içme suyu, enerji, haberleşme ve ulaşım sistemlerinin uzun süreli kesintilere karşı dayanıklılığı, ulusal ölçekte değerlendirilmelidir.
Bu kapsamda Su Politikaları Derneği olarak aşağıdaki politika adımlarının atılmasını öneriyoruz:
- Ulusal Kritik Altyapı Dayanıklılığı Stratejisi geliştirilmeli; savaş, sabotaj, siber saldırı, doğal afet ve iklim kaynaklı riskler bütünleşik olarak değerlendirilmelidir.
- Su, enerji, haberleşme, sağlık ve ulaşım altyapılarının birbirine bağımlılığı analiz edilmeli; zincirleme hizmet kesintilerine karşı ortak kriz senaryoları hazırlanmalıdır.
- Büyükşehir su ve kanalizasyon idareleri başta olmak üzere kritik altyapı işletmecileri için Dayanıklılık Değerlendirmesi (Resilience Assessment ) çalışmaları gerçekleştirilmeli; yedek enerji, alternatif işletme ve acil hizmet kapasitesi güçlendirilmelidir.
- Kritik altyapıların Siber Güvenlik ve Fiziksel Güvenlik kapasiteleri birlikte geliştirilmeli; kurumlar arası koordinasyon ve düzenli kriz tatbikatları yaygınlaştırılmalıdır.
- Yerel yönetimlerin Acil Durum Hazırlığı planları güncellenmeli; halkın su, gıda ve temel ihtiyaçlar bakımından krizlere hazırlık düzeyi artırılmalıdır.
Ulusal güvenlik, toplumsal dayanıklılıkla güçlenir
Dünyada değişen güvenlik ortamı, ülkelerin yalnızca askeri tehditlere değil, temel yaşam sistemlerinin kesintiye uğramasına karşı da hazırlıklı olmasını gerektirmektedir.
Türkiye’nin kritik altyapılarını koruması ve olağanüstü koşullarda temel kamu hizmetlerini sürdürebilmesi, ulusal güvenliğin ve toplumsal dayanıklılığın vazgeçilmez bir unsurudur.
Bu nedenle kritik altyapı dayanıklılığı, yalnızca teknik bir işletme ve afet yönetimi konusu olarak değil, stratejik bir ulusal güvenlik önceliği olarak ele alınmalıdır.
Güçlü bir ulusal güvenlik sistemi, yalnızca sınırları koruyan değil; suyu, enerjiyi, gıdayı ve yaşamı sürdüren kritik altyapıları da krizlere karşı koruyabilen sistemdir.
Savaş risklerinin ve belirsizliklerin arttığı bir dünyada, kritik altyapı dayanıklılığımızı güçlendirmek için krizlerin ortaya çıkmasını beklememeliyiz.
