Edirne’de taşkın suları neden geç çekiliyor ?

Meriç’te  Aşağı Havzanın Hidrolik Koşulları Taşkın Süresini Uzatıyor.

Dursun Yıldız

İnş Müh.

Su Politikaları Derneği Başkanı

25 Şubat 2026  17:00

Edirne’nin bir bölümünü  ve Meriç nehri aşağı havzasını taşkın suları altında bırakan Meriç, Tunca ve Arda nehirlerinin debileri saatlik olarak DSİ 11. Bölge Müdürlüğünün resmi web sayfasında yer almaktadır. Bu web sayfasındaki veriler kullanılarak Meriç nehri taşkınının hidrolik analizi yapılarak aşağıda sunulmuştur.

Meriç Nehri’nin ve ülkemizde  Meriç’e  karışan  sınıraşan Tunca ve Arda  sularının taşkınlarının kontrol edilmemesi nedeniyle 2006, 2015 ve 2021 yıllarında   oluşan taşkınlarından en sonuncusu  13 Şubat 2026 tarihinden itibaren yaşanmaya başlanmıştır. Bu taşkınların  Edirne kentimize vereceği zararları azaltabilmek için DSİ tarafından 2019 yılında  yaklaşık 7,5 km uzunluğunda 750 m³/s kapasiteli bir taşkın tahliye kanalı da inşa edilmesine rağmen çok büyük taşkın debilerinin nehrin akışaşağısında kontrol edilmesi mümkün olmamaktadır.

Edirne Kirişhane Köprüsü üzerindeki debi ölçüm istasyonu  Tunca ve Arda nehirlerinin Meriç’in katılmasından sonraki toplam akımı ölçmektedir.Edirne Kirişhane Köprüsü üzerinde 13 Şubat 2026 tarihi akşamında  ölçülen  debi 800 m³/s’lik 1. Alarm seviyesinin  üzerine çıkmıştır. Daha sonra bu debi 18 Şubat tarihinde 1000 m³/s’lik ikinci alarm seviyesini aşmış ve artıp azalan bir şekilde  yükselme eğilimini sürdürmüştür. 23 Şubat 2026 tarihinde ölçülen debi 1360 m³/s’lik 3.Alarm seviyesi olan KIRMIZI ALARM seviyesini de aşarak 24 Şubat’ta yaklaşık 1500 m³/s’ye kadar çıkmıştır.Kirişhane Akım Gözlem İstasyonu’ndan (AGİ) yaklaşık 85  km aşağıdaki  İpsala AGİ’de bir gün sonra  25 Şubat 2026 tarihinde  ölçülen debinin 1531 m³/s olduğu görülmüştür. Aynı tarih ve saatte Ergene Nehri’nden gelerek İpsala AGİ’den önce Meriç Nehri’ne karışan akım ise 33 m³/s’dir.

Kirişhane ve İpsala AGİ’lerinde  24 Şubat 2026 ve 25 Şubat 2026 tarihlerinde ölçülen debilerin  süreklilik eğrisine bakıldığında, Kirişhane’de  ölçülen debideki azalmanın yaklaşık  bir gün içinde   İpsala AGİ’ye ulaştığı ve daha sonra  ölçülen debide ve  su seviyesinde bir azalma oluşmadığı ve KIRMIZI ALARM seviyesinde kaldığı görülmüştür.

Her iki  AGİ’de son bir haftada ölçülen debi süreklilik eğrileri incelendiğinde, debideki  artış eğiliminde bir paralellik olduğu ve iki istasyon arasındaki  gecikme zamanının ise yaklaşık 24 saat civarında olduğu görülmektedir. Veriler incelendiğinde  son üç gündür debide ve  mansap şartlarında  artış ve azalma yönünde bir değişiklik görülmemiştir.

Burada yatak kesitinin genişleyerek taşkının tüm ovaya yayılması ,backwater effect denilen geri su  etkisi ile mansap hidrolik kontrol koşullarının oluşmasından söz edilebilir. Bu da su akışının engellenerek suyun membaya doğru bir kabarma etkisi oluşturması sonucunu doğurmuştur. Bu sonuç  taşkın sularının akış hızını düşürerek su seviyelerinin alçalma süresinin de uzamasına neden olacaktır.

Bu yıl yaşanan taşkının ortaya çıkarttığı en temel sonuç , Arda Nehri girişinde  ve daha mansapta oluşan  hidrolik koşulların Edirne yakınlarında suyun geri basma etkisiyle kısmi taşkınlar yaratması olmuştur.

Bu durum, Ergene Nehri’nin taşkın debileri de dikkate alınarak , Meriç Nehri’nin  aşağı havzasındaki mansap koşullarının daha detaylı incelenerek gerekli tedbirlerin alınmasına yönelik çalışmaların önemini ortaya çıkartmıştır.