Metropollerin Su Yönetimi ve Entegre Nehir Havza Yönetimi Arasındaki Ölçeksel Uyumsuzluk Sorunu
Dursun Yıldız Dr. Hasan Hüseyin Doğan
İnş Müh Hidropolitik Uzmanı Üniversite Öğretim Üyesi (E)
SPD Başkanı SPD Başkan Yrd.
21 Şubat 2026
Özet
Hızlı kentleşme, nüfus artışı ve ekonomik etkenler nedeniyle, dünyanın dört bir yanındaki megakentler ve metropoller, su kıtlığı, su kaynaklarının bozulması ve sel gibi suyla ilgili riskler gibi artan su sorunlarıyla karşı karşıyadır. İklim değişikliği, zaten zor durumda olan metropol su yönetimlerini ek baskılarla zorlamaktadır.
Nehir havzası yönetimi ve kentsel su yönetimi üzerine önemli araştırmalar olmasına rağmen, entegre nehir havzası yönetimi ve entegre metropol su yönetimi ilişkisi üzerine neredeyse hiç araştırma bulunmamaktadır. Benzer şekilde, kentsel sular genellikle nehir havzalarından kaynaklanıp tekrar nehir havzalarına döndüğü için, bu iki yönetim alanını açıkça birbirine bağlayan literatürün azlığı şaşırtıcıdır.
Literatür taraması, sürdürülebilir ve entegre kentsel su yönetiminin giderek entegre su kaynakları yönetiminden ilkeler ve söylemler benimsediğini, ancak bunun henüz sahada önemli değişikliklere dönüşmediğini ortaya koymaktadır. Kentsel su yönetimi hâlâ sıklıkla nehir havzası sorunlarından bağımsız olarak gerçekleşmektedir. Nehir havzası yönetimi ile sürdürülebilir/entegre kentsel su yönetimi arasında tutarlılık sağlamak, özellikle metropollerde ve megakentlerde daha da zordur, çünkü metropoller ve megakentler birçok siyasi-idarî birimden oluşmaktadır.Nüfusları hızla artmakta olan metropollerde kentsel su yönetimi ve nehir havzası yönetimi arasında en yüksek derecede uyumun sağlanabilmesi büyük önem taşımaktadır.
Entegre Su Kaynakları Yönetimi ile Entegre Nehir Havzası Yönetimi ve Entegre Kentsel Su Yönetimi ile Kentsel Su Yönetimi arasında yakın ilişki olmasına rağmen, ölçeksel düzeyde uyumsuzluk sürmektedir. Buna rağmen, metropollerin karmaşıklığı su yönetimi literatüründe ele alınarak yeterince incelenmemiştir.Nehir havzası su yönetimi ve kentsel su yönetimi üzerine yapılan literatür taramasında bu eksiklik açıkça görülmektedir. Nüfusun hızla metropollere yığılmakta oluşu bu konunun daha detaylı bir şekilde ele alınarak incelenmesini gerekli kılmaktadır. Sonuç olarak , nehir havzası yönetimi ile metropol/mega kent su yönetimi arasındaki ölçeksel uyumsuzluğun, akademik ve politika tartışmalarında şu anda gördüğü ilgiden çok daha fazla ilgi ve çalışmalara ihtiyacı olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kentsel su yönetimi, Metropol alanlar, Nehir havzası yönetimi, Ölçeksel uyumsuzluk
