10 Şubat 2026

Resim: TCA

Kaktus Medya’nın haberine göre, Kırgızistan’ın su kaynakları konusundaki uzun süredir devam eden tartışma, bu hafta bir milletvekilinin Özbekistan ve Kazakistan’ın Kırgızistan’ın rezervuarlarından elde ettiği sulama suyu için neden tazminat ödemediğini sorgulamasıyla yeniden gündeme geldi.

Milletvekili Umbetaly Kydyraliev, 9 Şubat’ta düzenlenen Tarım Politikası, Su Kaynakları, Ekoloji ve Yeraltı Suyu Kullanımı Parlamento Komitesi toplantısında yaptığı konuşmada , iklim değişikliğinin yol açtığı artan su kıtlığı ve komşu ülkelere yapılan su ihracatından elde edilen ekonomik getirinin yetersizliği konusundaki endişelerini dile getirdi.

Kydyraliev, “Rezervuarlarımızdaki suyun yaklaşık yüzde 80’i Kazakistan ve Özbekistan’a gidiyor,” dedi. “Bu sorunu onlarla nasıl çözeceğiz?”

Bölgesel İşbirliği ve Tazminat

Buna karşılık, Başbakan Yardımcısı ve Su Kaynakları, Tarım ve İşleme Sanayi Bakanı Bakyt Torobaev, Özbekistan ve Kazakistan’ın su için doğrudan ödeme yapmadıklarını ancak başta Kambar-Ata-1 hidroelektrik santrali olmak üzere büyük bölgesel altyapı projelerine katkıda bulunduklarını açıkladı.

Torobaev, işbirliğinin ticari anlaşmalardan ziyade karşılıklı faydaya dayalı olduğunu vurguladı. Her iki ülkenin de suya güvenilir erişimi sağlamaya büyük ilgi gösterdiğini ve buna göre hidroelektrik girişimini desteklediğini belirtti.

Kambar-Ata-1: Stratejik Yatırım

Aslen Sovyet döneminde başlatılan ve daha sonra rafa kaldırılan Kambar-Ata-1, Orta Asya’nın en büyük hidroelektrik santrallerinden biri olmaya hazırlanıyor. Tamamlandığında, şu anda Kırgızistan’ın ana elektrik kaynağı olan Toktogul hidroelektrik santralinin üretimini aşması bekleniyor. Santralin tahmini maliyeti yaklaşık 3,6 milyar dolar.

Bakım masraflarını kim ödemeli?

Kydyraliev ayrıca, Özbekistan ile ortaklaşa yönetilen Kempir-Abad, Kirov ve Orto-Tokoy gibi Kırgızistan’ın yetki alanında kalan diğer önemli rezervuarları da örnek gösterdi. Bu tesislerden ne kadar su salınacağına yıllık hükümetler arası komisyonlar karar veriyor, ancak herhangi bir mali tazminat alınmıyor.

“Bu, Kırgızistan’ın bu hidroelektrik tesislerinin bakımından hiçbir ekonomik fayda sağlamadığı anlamına mı geliyor?” diye sordu. “Onları onarmamız, su seviyelerini dengelememiz ve barajları denetlememiz gerekiyor. Bunlar gerçek maliyetler. Diğer ülkeler uluslararası hukuka göre su için ödeme yapıyor.”

Resmi Açıklama: Ödeme Talebinde Bulunulmuyor

Enerji Bakan Yardımcısı Nasipbek Kerimov, konunun enerji ve su uzmanları tarafından ortaklaşa incelendiğini belirtti. Torobaev, bu görüşmelerin ayrıntılarının gizli olduğunu ancak Cumhurbaşkanı Sadyr Japarov’un yetkililere komşu ülkelerden altyapı bakımı için ödeme talep etmemeleri talimatı verdiğini doğruladı.

Bunun yerine Kırgızistan bu masrafları kendisi karşılayacak ve dışarıdan yapılacak her türlü yardım gönüllülük esasına dayanacak.

Sadokat Jalolova