Ulusal Su Planı
Türkiye’nin “Ulusal Su Planı” yayımlandı! Sulama Kooperatiflerinin kaderi belli oldu…
Türkiye’nin su yönetimi politikalarını belirleyen Ulusal Su Planı 2026-2035, 14 Mart 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlandı. SPD Başkanı Dursun Yıldız, plan kapsamında sulama kooperatiflerine yönelik düzenlemeleri TÜRKINFORM muhabiri Yaren Tekin’e değerlendirdi.
Türkiye’de su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi amacıyla hazırlanan Ulusal Su Planı 2026-2035, 14 Mart 2026 tarihli ve 33196 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla yürürlüğe girdi. Su kaynaklarının korunması, iklim değişikliğine uyum, su verimliliğinin artırılması ve bütüncül su yönetimi yaklaşımının güçlendirilmesine odaklanan planda, uygulama ve izleme sürecinin Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda yürütüleceği, üst düzey koordinasyonun ise Ulusal Su Kurulu tarafından sağlanacağı belirtildi.
Plan kapsamında 8 hedef, 31 strateji ve 141 eylem tanımlanırken, kurumsal ve yasal yapının güçlendirilmesine ilişkin hedefler arasında sulama birlikleri, sulama kooperatifleri ve halk sulamalarının tek çatı altında toplanmasına yönelik düzenleme de yer aldı.
SULAMA YAPILARININ TEK ÇATI ALTINDA TOPLANMASI PLANLANIYOR
Ulusal Su Planı 2026-2035’te Eylem 11.4 kapsamında, “Sulama birlikleri, sulama kooperatifleri ve halk sulamaları tek çatı altında toplanacak, etkinliği artırılacak ve kurumsal yapı geliştirilecektir” ifadesine yer verildi. Planda, bu düzenlemenin 2026-2028 yılları arasında yayımlanacak düzenleyici mevzuatla hayata geçirilmesinin öngörüldüğü bildirildi.
Konuyla ilgili uzmanlar buradaki amacın uzun süredir kurumsal yapısı değiştirilmeye çalışılan kooperatiflerin Sulama Birlikleri kapsamına alınarak ortadan kaldırılması olarak açıklamaktadır.
Sulama kooperatifleri Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde 1163 sayılı yasa ile kurulmuş olup, gölet sulamalarını da kapsayan ancak daha çok yeraltısuyu sulaması ağırlıklı sulama yapan kooperatif örgütlenmesidir.
1966 yılından bu yana sayıları yaklaşık 2500’ü bulan Sulama Kooperatifleri, 27 adet Bölge Birliği ve Ankara’da Sulama Kooperatifleri Merkez Birliği (TÜSKOOP-BİR) olarak yapılanmıştır. Sulama kooperatifleri üye çiftçi sayısının yaklaşık 300 000 olduğu tahmin edilmektedir.
SPD BAŞKANI YILDIZ: “KOOPERATİFLERİ KAPATMAK YERİNE GELİŞTİRMELİYİZ”
Konuyla ilgili olarak görüşlerine başvurduğumuz Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız TÜRKINFORM’a özel olarak aşağıdaki açıklamaları yaptı:
“Ulusal Su Planı’nda yer alan kurumsal yapısal güçlendirme hedefi, kooperatif yapısını ortadan kaldırılmak için değil, güçlendirmeye yönelik bir hedef olmalıdır. Türkiye, dünya ölçeğinde kabul gören ve ileri ülkelerin tümünde etkin bir şekilde uygulanan kooperatifçilik anlayışını bir türlü benimseyemedi. Bu nedenle sulama kooperatiflerinin kurumsal yapıları da güçsüz kaldı. Aslında sulama kooperatifleri kurulduğundan bu yana su kullanımında ortak hareket etme bilincinin gelişmesine çok büyük katkıda bulunmuştur. Halen bu kooperatifler yaklaşık 500.000 hektarı yeraltı suyu ile olmak üzere 850.000 hektarlık bir alanda sulamayı gerçekleştirmektedir. Sulama kooperatifleri bugüne kadar ülkemizin en stratejik kaynağı olan yeraltı sularının yönetiminin kilit taşı olarak görev yapmıştır. Ancak yapısal sorunları çözülmemiş, ekonomik olarak güçsüz bırakılmıştır.
1970 yılından başlamak üzere Sulama Kooperatifleri, özellikle yeraltı suyu sulamasının geliştirilmesinde çok önemli bir rol üstlenmiştir. Ülkemizde belgesiz kuyu sayısı hızla artmakta ve yeraltı suları çok verimsiz kullanılmaktadır. Bu nedenle sulama için yeraltı suyu çekilen kuyuların verimli işletilebilmesinde sulama kooperatifleri çok önemli bir özgörev üstlenmiştir. Ülkemizde yeraltı suyu ile sulanan arazinin yaklaşık dörtte üçü kooperatiflerce sulanmaktadır. Bu nedenle sulama kooperatiflerinde çiftçilerin ortaklıklarına dayanan yapısı güçlendirilmeli, demokratik, özerk, bağımsız yapıya sahip olan Sulama Kooperatiflerinin ekonomik ve yapısal sorunları çözülerek daha etkin hale getirilmelidir.”
Muhabir: YAREN TEKİN
