Veri merkezleri günde milyonlarca galon suya ihtiyaç duyuyor. Petrol ve doğal gaz endüstrileri ise bundan çok daha fazla atık su üretiyor. Günümüzün tuzdan arındırma (desalinasyon) teknolojilerini kullanarak bu iki sektörü birbirine bağlamak mantıklı bir çözüm olabilir.
Anthropocene Ekibi
15 Ekim 2026
Amerika Birleşik Devletleri’nde ara seçimler yaklaşırken, veri merkezleri önemli bir tartışma konusu haline geldi. Yoğun enerji kullanımlarının yanı sıra, veri merkezlerini soğutmak için tatlı su kaynaklarını tüketmeleri de kamuoyunun tepkisini çekiyor.
Ancak Austin’deki Texas Üniversitesi’nden araştırmacılar, yerel tatlı su kaynakları üzerindeki baskıyı hafifletebilecek bir fikir ortaya attılar: Petrol ve doğal gaz endüstrisinden çıkan atık suların kullanılması. *Water Research* dergisinde yayımlanan bir makalede araştırmacılar, günümüzdeki tuzdan arındırma teknolojilerinin, kirli ve tuzlu suyu temizleyerek veri merkezlerinin soğutma ihtiyaçlarını karşılayacak kadar temiz hale getirebileceğini gösteriyor.
Makine mühendisliği profesörü Vaibhav Bahadur, bir basın açıklamasında, “Bu sorunu çözmek için fütüristik bir teknolojinin gelmesini beklemiyoruz,” diyor. “Elimizdeki mevcut teknolojilerle sorunun bir kısmını çözebiliriz; tek mesele, bunun bir maliyetinin olması.”
Veri merkezleri, modern dijital ekonomimizin temelini oluşturuyor. Ancak oldukça yoğun enerji tüketiyorlar. Araştırma ekibi, makalede bu tesislerin enerji ihtiyacını şöyle tanımlıyor: “Kitaplık büyüklüğündeki bir bilişim ünitesinin çektiği elektrik gücü, 1000 ABD hanesinin toplam elektrik tüketimine eşdeğer.”
Bu süreçte açığa çıkan ısı, soğutma için muazzam miktarda suya ihtiyaç duyulmasına neden oluyor. Veri merkezleri günde milyonlarca galon su tüketebiliyor. Diğer taraftan, Batı Texas’taki Permian Havzası’nda, petrol ve doğal gaz çıkarma işlemleri sırasında günde yaklaşık 8 milyar galon atık su üretiliyor. Bahadur, “Şu an için bu su, uzun mesafeler boyunca taşınıp yer altına enjekte ediliyor,” diyor.
Peki, neden bu suyu veri merkezlerinde soğutma amacıyla kullanmayalım? Suyun miktarı kadar kalitesi de önemlidir. Tatlı suyun, milyonda 500 birimden (ppm) daha az çözünmüş katı madde içermesi gerekir.
UT Austin ekibi, veri merkezlerinin tuz giderme (desalinasyon) yöntemlerini kullanarak nasıl nispeten temiz su üretebileceğini inceledi. Ayrıca, seçilen tuz giderme yönteminin maliyet ve çevresel etki üzerindeki etkilerini analiz ettiler.
Ekip; hafif tuzlu yeraltı sularından, petrol ve doğal gaz sondajı sırasında ortaya çıkan çok daha tuzlu sulara kadar çeşitli tuzlu su kaynaklarının arıtılmasındaki maliyet ve enerji dengelerini modelledi. İki temel tuz giderme teknolojisine odaklandılar: Bunlardan ilki olan “ters osmoz” (reverse osmosis), suyu tuz ve diğer safsızlıkları engelleyen membranlardan (zarlardan) geçirir. Diğeri ise ısıya dayalı bir süreçtir; bu yöntemde su buharlaştırılır, safsızlıklar geride bırakılır ve ardından elde edilen temiz buhar yoğunlaştırılarak toplanır.
Araştırmacılar, veri merkezi kurulumuna dair üç farklı vaka çalışmasını değerlendirdiler. Geliştirdikleri model; “soğutma tekniği, yerel tuzlu su koşulları, coğrafi su stresi ve tuzlu atık suyun bertaraf stratejisinin, su temini üzerindeki birleşik etkisini” ortaya koyuyor.
Elde edilen sonuçlara göre, Teksas’ın Longview kentinde gerçekleştirilen ve ters osmoz yöntemiyle arıtılmış tuzlu yeraltı suyunu kullanan bir proje, incelenen üç örnek arasında en düşük yerel su stresi puanına sahip oldu. Ancak bu bulgu çok daha genel bir gerçeğe işaret ediyor: En yüksek enerji tüketimine sahip tuz giderme yöntemi bile, bir veri merkezinin toplam enerji ihtiyacının yalnızca küçük bir kısmını oluşturuyor.
Kaynak: Vishnu Sree Shanthanu Katakam ve diğerleri. Veri merkezlerinin su ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik tuz giderme sistemlerinin sistem ölçeğinde tasarımı ve analizi. Water Research, 2026.
DAILY SCIENCE
Source:https://www.anthropocenemagazine.org/2026/10/242893/data-centers-are-thirsty-could-desalination-quench-them/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=242893
