Yarım asırlık su krizinde Pakistan lehine karar: Lahey Hindistan’a “Anlaşmaya uy” dedi

31 Ağustos, 2026

 Laheyden Hindistan-Pakistan su anlaşması kararı!

Lahey’deki uluslararası tahkim heyeti, Hindistan’ın Pakistan ile 1960’ta imzaladığı İndus Suları Anlaşması’nı tek taraflı olarak askıya alamayacağına karar verdi. Hindistan’ın Pakistan’a akan nehirlerdeki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğine hükmeden heyet, Keşmir’deki Ratle hidroelektrik projesine de geçici kısıtlama getirdi. Pakistan kararı memnuniyetle karşılarken, Hindistan tahkim heyetinin yetkisini tanımadığını açıkladı.

Hindistan ile Pakistan arasında yaklaşık 66 yıldır yürürlükte olan İndus Suları Anlaşması konusunda Lahey’deki uluslararası tahkim heyetinden kritik bir karar çıktı.

Heyet, 1960 tarihli anlaşmanın hukuken bağlayıcılığını koruduğuna ve taraflardan birinin anlaşmayı tek taraflı olarak askıya almasına veya feshetmesine izin veren bir hüküm bulunmadığına karar verdi.

Karara göre Hindistan, Pakistan’a akan nehirler üzerindeki hidroelektrik projelerinin tasarımı ve işletilmesine ilişkin kısıtlamalar dahil anlaşmadan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeye devam edecek.

HİNDİSTAN’IN RATLE PROJESİNE KISITLAMA

Pakistan’ın başvurusu üzerine karar alan tahkim heyeti, Hindistan’ın ihtilaflı Keşmir bölgesinde inşa ettiği Ratle hidroelektrik santralinde belirlenen seviyelerin ötesinde beton dökülmesini yasakladı.

GÜNÜN ÖZETİ

Geçici kısıtlama, Dünya Bankası tarafından atanan tarafsız uzmanın projenin tasarımının İndus Suları Anlaşması’na uygun olup olmadığına ilişkin kararından sonraki 90 gün boyunca devam edecek.

Uzmanın nihai kararını Temmuz 2027’de vermesi bekleniyor.

PAKİSTAN KARARI MEMNUNİYETLE KARŞILADI

Pakistan hükümeti, Lahey’den gelen kararı memnuniyetle karşıladı.

İslamabad yönetimi, kararın Hindistan’ın anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini teyit ettiğini ve Ratle barajı projesine getirilen geçici kısıtlamaları haklı çıkardığını söyledi.

HİNDİSTAN KARARI REDDETTİ

Yeni Delhi yönetimi de tahkim heyetinin kararını reddetti.

Hindistan Dışişleri Bakanlığı, tahkim heyetini “yasa dışı olarak oluşturulmuş” bir yapı olarak nitelendirdi. Bakanlık, Hindistan’ın heyetin hukuki yetkisini hiçbir zaman tanımadığını ve yargılama sürecine katılmadığını açıkladı.

“ANLAŞMA TEK TARAFLI OLARAK ASKIYA ALINAMAZ”

Tahkim heyeti ise Hindistan’ın itirazlarını kabul etmedi.

Kararın özetinde, İndus Suları Anlaşması’nın hukuken bağlayıcı olmaya devam ettiği ve taraflardan herhangi birinin anlaşmayı tek taraflı olarak askıya almasına veya sona erdirmesine imkan tanıyan bir hüküm bulunmadığı ifade edildi.

Heyete göre anlaşmanın sona erdirilmesi veya değiştirilmesi için Hindistan ve Pakistan’ın kabul edeceği yeni bir anlaşmaya ihtiyaç bulunuyor.

Ulusal egemenlik, değişen koşullar, nüfus artışı, temiz enerji ihtiyacı, baraj teknolojisindeki gelişmeler ve iklim değişikliği gibi gerekçelerin uluslararası hukuk kapsamında anlaşmanın askıya alınması veya feshedilmesi için gerekli şartları karşılamadığı sonucuna varıldı.

Heyet ayrıca terörizm veya güç kullanımına ilişkin iddiaların doğru olduğu varsayılsa dahi İndus Suları Anlaşması’nda bu konulara ilişkin bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle bunların anlaşmanın esaslı ihlali sayılamayacağına karar verdi.

İNDUS SULARI ANLAŞMASI NEYİ KAPSIYOR?

Dünya Bankasının arabuluculuğunda 1960 yılında imzalanan İndus Suları Anlaşması, bölgedeki altı önemli nehrin kullanımını Hindistan ile Pakistan arasında düzenliyor.

Anlaşma kapsamında doğudaki Ravi, Sutlej ve Beas nehirlerinin suları Hindistan’a tahsis edilirken, batıdaki İndus, Jhelum ve Chenab nehirlerinin sularının büyük bölümü Pakistan’a bırakılıyor.

Hindistan ise belirli şartlar altında batıdaki nehirlerden sınırlı şekilde yararlanabiliyor ve nehir tipi hidroelektrik santralleri inşa edebiliyor.

Pakistan, tarım ve diğer ihtiyaçları nedeniyle İndus Nehri sistemine büyük ölçüde bağımlı durumda.

HİNDİSTAN 2025’TE ANLAŞMAYI ASKIYA ALDI

Yeni Delhi yönetimi, Nisan 2025’te Hindistan kontrolündeki Keşmir’de çoğu turist 26 kişinin öldürüldüğü silahlı saldırının ardından İndus Suları Anlaşması’nı askıya aldığını açıklamıştı.

Hindistan, Pakistan’ı sınır ötesi terörizmi desteklemekle suçlamış ve bu desteğin “inandırıcı ve geri dönülmez şekilde” sona ermesine kadar anlaşmanın askıda kalacağını iletmişti.

Pakistan ise saldırıyla bağlantısı olduğu suçlamasını reddetmiş ve bağımsız bir soruşturmaya katılmayı teklif etmişti.

Saldırının ardından iki ülke arasındaki ilişkiler hızla gerilmiş, diplomatik ve ticari ilişkiler azaltılmış, ana kara sınır geçişi kapatılmış ve vizeler iptal edilmişti. Hindistan ve Pakistan Mayıs 2025’te karşılıklı askeri saldırılar gerçekleştirmiş, dört gün süren çatışmalar ateşkesle sona ermişti.

Kaynak:https://www.turkiyegazetesi.com.tr/dunya/laheyden-hindistan-pakistan-su-anlasmasi-karari-1812875?shem=isphc%2C&s=6