Filiz BALTA Su Politikaları Derneği ( SPD) Üyesi Küresel Eşitlik ve Kapsayıcılık Ağı Derneği (KAPI) Başkan Yard. www.supolitikalaridernegi.org (mailto:filizbaltaa@gmail.com)
Enkazdan Direnişe : Mor-Yeşil-kamucu Politikalarla Afetlerde Kadınların Gücü ve Kapsayıcı Gelecek
28 Şubat – 1 Mart 2026 tarihlerinde İstanbul Feshane ARTİstanbul’da düzenlenen ‘’ Afetler ve Kadın Politikaları Kurultayı 2026’’, Kadınlarla Dayanışma Vakfı (KADAV) öncülüğünde yüzlerce kadının, hak savunucularının, ekolojistin, akademisyenin, aktivistin ve örgüt temsilcisinin buluştuğu tarihi bir etkinlikti. Ana tema netti: ‘’Afet risk yönetiminin toplumsal cinsiyet eşitliği temelinde yeniden yapılandırılması; mor-yeşil-kamucu politikalar’’. Kurultaya katıldığımda o derin acıyı, duyguyu yeniden yaşadım: Depremlerde enkaz altında kalan binlerce canın acısı, kimliksiz definlerin kapanmayan yaraları, rant ve ihmal politikalarının kadınlar, çocuklar, engelliler, yaşlılar ve LGBTQ+ bireyler üzerindeki ağır yükü… Bunlar kader değil, bilinçli politik tercihlerin sonucuydu. Panellerde ve atölyelerde haykırıldı: Afet yönetimi cinsiyet körü olamaz. Kadınlar sadece enkaz altında kalmıyor; enkazı kaldıran, çocukları koruyan, bakım emeğini sırtlanan, afet sonrası şiddete, ekonomik kırılganlığa ve yoksulluğa en fazla maruz kalan taraf oluyor. ‘’Mor’’ (feminist dayanışma ve bakım emeğinin tanınması), ‘’yeşil’’ (ekolojik adalet ve iklim mücadelesi) ve ‘’kamucu’’ (toplumsal sorumluluk, kamu kaynaklarının eşit paylaşımı) yaklaşımlar kurultayın omurgasını oluşturdu. Atölyelerde tartıştığımız somut öneriler inanılmaz ufuk açıcıydı:
Afet sonrası istihdamda cinsiyet eşitliği mekanizmaları kurulmalı, ekonomik şiddet ve yoksulluk derinleşmemeli,
Bakım emeği görünür kılınmalı, kamusal destekle paylaşılmalı; kadın yoksulluğunun sistematik yapısı kırılmalı,
‘’Temel gelir’’ gibi evrensel araçlar, afetlerde ve krizlerde kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendirmek için acil gündeme alınmalı,
Yeniden inşa süreçleri ekolojik ve planlı olmalı – rant odaklı değil, yaşam odaklı; ‘’su politikaları’’ su kaynaklarının adil dağılımını, iklim değişikliğiyle artan su krizini ve afetlerde temiz suya erişimi merkeze almalı,
‘’İklim adaleti’’ olmadan afet riski azaltılamaz; yoksulluk ve iklim yıkımı birbirini besler, kadınlar en ağır bedeli öder. “Hafızanın İzleri ve Hatırlamanın Yükü – Envanter Defteri” sergisi yüreğimizi dağladı. İnci Bacacı’nın kolajları ve Hülya Avcı’nın deprem kalıntılarından yaptığı mozaikler, unutmamalı, unutturulmamalı duygusunu içimize işliyor, acıları görselleştiriyordu: Kadınlar mağdur değil, hayatı yeniden kuran ‘’özneler’’ olarak konumlandırılmalı. Bu kurultay, afetleri sadece “doğal felaket” olarak gören anlayışı kökünden sorgulattı. Afetler politik meselelerdir; adalet, eşitlik ve kamusal sorumluluk olmadan çözülemez. Deprem suçlularının affa uğraması, ihmallerin cezasız kalması karşısında burada 250’den fazla kişi bir araya gelip mor-yeşil-kamucu bir gelecek inşa etmek için mücadele ettik. Bu örgütlü dayanışma umudunu büyüttü.
Biz de bu mücadele hattındayız: Toplumsal cinsiyet eşitliğini ve kapsayıcılığı her alanda savunmak, kadın haklarını merkeze alan politikaları yaygınlaştırmak, ekolojik yıkıma ve ekonomik şiddete karşı dayanışmayı güçlendirmek, yerel yönetimlerden küresel ölçeğe kadar kadınların eşit temsilini ve güçlenmesini sağlamak amacıyla çalışıyoruz. Su kaynaklarının adil yönetimi, iklim adaletinin sağlanması, kadın yoksulluğunun sistematik köklerine inmek, temel gelir gibi araçlarla ekonomik eşitliği pekiştirmek, afet ve krizlerde kadınların yükünü hafifletmek için somut adımlar atmak gerekiyor. Kurultaydaki tartışmalar tam da bu vizyonla örtüşüyor: Afet risklerini azaltma, önleme ve yaşamı koruma mücadelesi; toplumsal cinsiyet eşitliği, iklim adaleti, ekonomik eşitlik ve kamusal dayanışma ekseninde yürütülmelidir. Kurultaydan çıkan en güçlü mesaj şuydu: Birlikte daha adil, daha eşit, daha dirençli bir dünya mümkün! Önerilerimizi geniş kitlelerle paylaşmak, kamucu politikalara etki etmek için mücadelemiz sürecek. KADAV ekibine, moderatörlere, konuşmacılara, panelistlere ve tüm katılımcılara içten teşekkürler. Bu emek, bu dayanışma geleceğe dair umudu canlı tutuyor.
Daha adaletli, eşit ve kapsayıcı bir Türkiye – ve dünya – hep birlikte inşa edeceğiz.
Dayanışmayla, morla, yeşille ve kamucu iradeyle hayatı yeniden kurmak bizim ellerimizde !!! Filiz BALTA Su Politikaları Derneği ( SPD) Üyesi Küresel Eşitlik ve Kapsayıcılık Ağı Derneği (KAPI) Başkan Yard. www.supolitikalaridernegi.org (mailto:filizbaltaa@gmail.com)